48

46

47


anarşi yurt içindeki anarşi ve terörü süratle artıracaktır. Neticede hiçbir güç devletin çöküşüne mani olamayacaktır. Üzerinde durulacak esas nokta, tedbir alınmadığı taktirde halkımızın büyük çoğunluğunun büyük sıkıntı içine düşeceği, buna karşılık nisbi olarak bir avuç karaborsacı ve kaçakçının büyük paralar kazanacağıdır. Bu manada tedbir almamak büyük halk çoğunluğunu hiç düşünmemekle bir olacaktır. Buna mukabil Türkiye bir karaborsacılar cenneti olacaktır.

Genellikle düşünülen prensiplerde tedbirlerin alınması ile pahalılığın artacağı, halkın sıkıntılara uğrayacağı gibi yanlış görüşler sanki doğru imiş gibi ortaya konulabilir. Bu görüşlerin geçersizliği son iki yılda fiilen yaşanılarak ortaya konulmuştur. Mesela yağı, maliyetinin altında satmak teşebbüsü yağı normal piyasadan kaldırmış ve karaborsa metaı haline getirmiştir. Neticede halkın büyük çoğunluğu yağ bulamaz hale geldiği gibi, bulanlar da karaborsa fiyatı ödemek zorunda kalmışlardır. Bu ve bunun gibi birçok tatbikat kazançların karaborsaya akmasına sebep olmuş, devletin vergi gelirleri düşmüş, üretim yapanlar cezalandırılmıştır. Büyük haksız kazançlar meydana gelmiş, bu kazançlar normal olarak yatırımlara gidememiştir. Halbuki normal piyasa şartlarına uyulduğu taktirde kazançlar üretim kaynaklarına doğru akacak, bu da yeni yatırımlar yolu ile üretimin artmasına sebep olacaktı. Ayrıca normal kanallara dönen bu kazançlardan devletimiz de ciddi vergiler alabilecekti. Karaborsaya giden kazançlar ise yatırıma gitmemekte, daha ziyade lüks konut, araba, eğlence ve lüks tüketime yönelmekte veya yurt dışına kaçırılmaktadır. Birçok mal bu sistemde tahsis ve vesikaya bağlanacağı için rüşvet, iltimas iddiaları çoğalmakta, devlet memurları ve devlet bu şekilde süratle yıpratılmaktadır. .

Tedbirler alınınca hemen kısa zamanda herşeyin düzeleceğini söylemek yanlıştır. Tedbirler Türkiye'nin bozulan, laçkalaşan ekonomisinin tekrar düzgün çalışmaya başlaması için alınmaktadır. Bu bir bakıma bir nevi tamir ve inşa faaliyetidir veya dağılmış bir makinayı toparlamak şeklinde de düşünülebilir. Bu bir süre meselesidir. Bu süre ne kadardır sualinin şu anda cevabı mümkün değildir. Yalnız şunu söylemek mümkündür: Disiplinli, gayretli ve birlik içinde bir çalışma ile bu süre kısaltılabilir.

 

Diğer taraftan tedbirler alındığı zaman durum her halükarda bugünkünden daha kötüye gitmeyecektir. Tedbirleri ve gelişmeleri yakından takip ederek durumun genel olarak daha iyiye doğru gideceğini ifade edebiliriz. Muhakkak ki bu tedbirlerden memnun olmayan bir grup olacaktır. Bunlar arasında karaborsacıları, kaçakçıları, havadan para kazananları zikredebiliriz.

Tedbirlerin iyi uygulanmasıyla başlangıçta ekonomiye en fazla tesir eden petrol bunalımını artan döviz gelirleri muvacehesinde asgariye indirmek ve bu konuda karaborsa ve haksız kazançları bir ay gibi bir sürede önlemek mümkündür. Rafinerilerin tam kapasite ile çalışması Türkiye'nin mamul alışın azaltacak, bu da petrol faturamızı daha aşağıya indirecektir. Diğer taraftan fuel-oil'li santrallerin tam kapasiteye çıkması temin edilerek elektrik kısıtlamaları asgariye indirilecektir. Ekonomik hayatta bu iki önemli darboğazın aşılması üretimin artması sonucunu verecektir. içerde üretim artışı yanında nakliye sisteminin düzgün çalışabilmesi, bunlardan dolayı olan aşırı fiyat yükselişlerini önleyecek ve denge fiyatları oluşmaya başlayacaktır. Diğer taraftan ekonomide güvenli bir ortama doğru yönlenme zaman içinde görülecektir. Talep baskısının azaltılması ile artan üretim özellikle yeni tedbirlerin yardımı ile ihracata yönelecektir. işçi dövizlerinde ve diğer görünmeyen kalemlerde ciddi artışlar olacak, transferlerin sürat kazanması Tahtakale'ye giden dövizleri normal yollara akıtacaktır. Yeni dengelerin daha stabil fiyat seviyelerinde oluşacağı, bu fiyat seviyelerinin bazılarının bugünden aşağıda, bazılarının yukarıda olacağı tahmin edilebilir. Önemli olan, fiyatlardaki oynamaların anormal tempolarını kaybetmesidir. Genel olarak 3-4 ay gibi bir sürede bütün belli başlı yokluklar kalkacaktır. Tüccar, sanayici mallarını eski alışkanlıklarında satmak için kredilerin artırılması, vergilerin ertelenmesi gibi taleplerle. gelecektir. Mühim olan bu talepleri başta göğüslemektir. Zaman içinde dengeleri koruyarak emisyonun fevkalade ölçülü artışı sağlanacak, artan krediler başta ihracata yöneltilecek, daha sonra yatırımlara kayacaktır.

Hükümetçe alınacak tedbirlerin yakından takibi ve bunların parlamento' da alınacak diğer tedbirlerle tamamlanması halinde 3-4 ay sonra durumun iyiye doğru gittiği kanaati yaygınlaşmaya başlayacaktır. Takriben bir yıl sonra düze çıkışın


 
 Geri

İleri