8

308

309

hatta kimliğimizi daha çok ön plana çıkararak, çağı yakalayabileceğimizi kanıtladı. Müslümanlıkla modernliğin sentezini yaparak, Müslüman ve modern olunabileceğini haykırdı.

Türk toplumu, onun özgün kişiliğinde kendi yeteneklerinin ve kapasitesinin enginliğini, sahip olduğu kimliğin değerini keşfetti.

Dr. Hikmet Özdemir'in ifadesiyle, "Turgut Özal, Doğu ile Batı'nın başarılı bir sentezi idi. Tarihle barışmayı ve buradan alacağımız güçle, 21'inci yüzyıldaki yerimizi işaret eyledi. En büyük arzusu bu idi. Büyük değişim ve güçlü Türkiye."

Toplumun Yaşam Tarzını Değiştirdi

Turgut Özal, kişiliğiyle Türk toplumuna "model" oldu. Onun yaşam tarzı, giderek toplumun yaşam tarzına dönüştü. Uzlaşmacılığı, hoşgörüsü, sevecenliği, cesareti, girişimciliği topluma da yansıdı.

Alışılagelmiş yaşam tarzına pek uymayan kişiliği vardı. Zevkleri, giyimi, hobileri farklıydı. Kendi ifadesiyle, zaman zaman da eleştirilere konu olan, "tabuları yıkmak, yeni bir yaşam felsefesi geliştirmek, siyasal hayata farklı bir anlayış kazandırmak gerekir" diyordu.

İşadamı Ali Koçman'ın dediği gibi, "Özal, son on yılda iyi veya kötü, şu veya bu şekilde Türkiye'deki herkesin günlük yaşam tarzını etkileyen bir kişiydi. Bilhassa büyük şehirlerdeki tüketim toplumu olma çabasının zorlanmasıyla da yaşam tarzını o kadar etkilemiştir ki, bunu en çok çocuklar ve gençler taktir etmiştir. Çocukların ve gençlerin benimsediği bir modelin ileride değişmesi, benimsenmemesi mümkün değildir. Bu bakımdan, Özal'dan sonraki politikacıların işi bir bakıma zordur. Çünkü Özal'ı aşmak mecburiyetinde olan, onlardır."

Özal, Türk toplumunun yaşam tarzını geleceğin dünyasına göre biçimlendirmek istiyordu. Dünya hızla değişiyordu. Bu değişimin hızına yaşam tarzıyla da ayak uydurmak gerekirdi. Diyordu ki : "İleriye gidecek toplumun, ileride dünya nasıl olacak, onu iyi bilmesi, çok iyi tahlil etmesi lazım. Ben ileriki toplumun çok değişik bir toplum olacağı kanaatindeyim. Yani o kadar süratli bir değişiklik var ki, belki geçtiğimiz 20-25 se-

neden daha kısa bir periodla belki yüz senelik bir devreye gireceğiz. Yani eski hızla mukayese edersek... Bu hıza ayak uydurmamız lazım."

Özal döneminde Türk toplumunun yaşam tarzının nasıl değiştiğini Prof. Dr. Ercüment Konukman şöyle anlatır :

"Ekonomik ve sosyal alandaki köklü değişikliklere paralel olarak, Türk insanının zihniyeti ve yasama şeklinde de önemli değişiklikler olmuş, dünyaya daha çağdaş bakmaya başlamıştır.

Türk insanı artık elindekilerle yetinmemekte, çağdaş dünyada varolan herşeye sahip olmanın yollarını aramaktadır. Bu da, daha iyi yaşamak için daha çok çalışan, daha çok araştıran ve daha çok üreten insan tipini ortaya çıkarmıştır.

Refah seviyesinin yükselmesi, Türkiye'nin dışa açılması, televizyon yayınlarının en uzak yurt köşelerine kadar ulaşması, elektriksiz ve telefonsuz köy kalmaması; Türkiye'nin görüntüsünü tamamen değiştirirken, Türk insanının da bazı alışkanlıklarını değiştirmiş, onun çağdaş nimetlerden yararlanmak için daha cesur ve kompleksiz davranmasını sağlamıştır. Yabancı marka sigara içmek, yabancı marka elbise giymek, beyaz eşya, otomobil, telefon sahibi olmak artık imtiyaz değildir. Çünkü Avrupa'da olan herşey Türkiye'de de vardır. Avrupa'lının sahip olduğu her imkâna artık Türk insanı da sahiptir. Üstelik, 'nereden bulurum, nasıl alırım, karşılığını nasıl öderim?' korkusu ve kaygısı olmadan...

Beyaz eşya sahibi olmak artık bir haktır. Hangi gelir grubundan olursa olsun herkesin evinde buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon ve elektrikli süpürge vardır. Türk insanı bir zamanlar hayal bile edemediği eşyalara bugün kolaylıkla sahip olabilmektedir.

Fast food, hamburger, cheseburger, pizza, cola... Bir zamanlar neyi ifade ettikleri bilinmeyen bu kelimeler her gelir grubundaki Türk insanının günlük yaşantısına girmiş, en azından yılda bir kere tatile gitmenin bir hak olduğu görüşü yaygınlaşmış, çağ atlayan insan (homo jumpus), çağın nimetlerinden yararlanmak ve olabildiğince zevk alarak yaşamanın bilincine varmıştır." (1)

(1) Prof. Dr. Ercüment Konukman, "Çağ Atlayan Türkiye", 1991. Ank.

 Geri

İleri