8

252

253

Özal, Körfez Krizi patlak verdiğinde henüz dokuz aylık Cumhurbaşkanıydı. Çankaya Köşkü'nde oturur oturmaz kendini sorunların içinde bulmuş, en çok da Körfez Krizi'yle ve Anavatan Partisi'yle uğraşmak zorunda kalmıştı.

Özal'ın Cumhurbaşkanı seçildiği 9 Kasım 1989 -günü sürpriz şekilde Başbakanlığa Yıldırım Akbulut'u atadığını daha önce anlatmıştık.

Özal'ın daha aday olduğunu açıkladığı günlerde, yeni Başbakan ve ANAP Genel Başkanı'nın kim olacağı tartışılmaya başlanmıştı. Her yiğidin yüreğinde bir aslan yatıyordu. Mesela, Özal'ın Cumhurbaşkanı olmasına her nedense başından beri karşı çıkan Mesut Yılmaz, Akbulut'a "Seni Cumhurbaşkanı yapalım" önerisinde bulunmuştu. Ak-bulut bu öneriyi kabul etmeyecek, Yılmaz'a " Özal'dan sonra siz Başbakan olun" karşı önerisini yapacaktı.

Sonuçta, Yıldırım Akbulut değil Turgut Özal Cumhurbaşkanı, Mesut Yılmaz değil Yıldırım Akbulut Başbakan olmuşlardı.

Özal'ın Cumhurbaşkanı seçilmesi doğal karşılanmıştı, ama Akbulut'un Başbakanlığı büyük sürprizdi. Özal'ın bu kararı, başta Başbakanlık bekleyenleri olmak üzere bütün ANAP grubunu şoke etmişti. Muhalefet partileri, medya ve kamuoyu da hayretler içindeydi. Oysa, Akbulut dürüst bir adamdı ve Özal'la birlikte, onun yardımım ve desteğini alarak bu işi götüreceğine inanıyordu. Kaldı ki, Özal, kendisine çok güçlü bir kabine bırakmıştı. ANAP'ın bütün ağır toplarının içinde yer aldığı bu hükümetle, işin üstesinden gelmek o kadar zor olmayacaktı.

Özal'ın Akbulut'u Başbakanlığa atama yetkisi vardı da, ANAP Genel Başkanlığı'na atama yetkisi yoktu. Olağanüstü büyük kongrenin 45 gün içinde toplanarak yeni genel başkanı seçmesi gerekiyordu.

Akbulut'un, daha doğrusu Başbakanlığa atanacak ANAP'lının karşısına rakip olarak kimin çıkacağı, yeni Cumhurbaşkanının seçildiği 9 Kasım'dan çok önce belli olmuştu. Özal'ın adaylığını açıklayışının ertesi günü, Hasan Celal Güzel de ANAP Genel Başkanlığına adaylığını koymuştu.

Hasan Celal Güzel gelecek vaadeden, genç ve dürüst bir politikacıydı. DPT'den beri Özal'ın kadrosundaydı. Özal 1979 yi-

Unda Başbakanlık Müsteşarlığına getirilince, Güzel'i de Müsteşar Yardımcısı olarak yanına almıştı.

Güzel, 1986 ara seçimlerinde Gaziantep'ten ANAP milletvekili seçilmiş, Özal hükümetinde Devlet ye Milli Eğitim Bakanlığı görevlerinde bulunmuştu. Ona, "Özal'ın prenslerinden", hatta "veliaht" diyorlardı.

ANAP Genel Başkanlığına ad#y olduğunu açıklamadan önce görüştüğü Özal'dan, "Hasan, acele etme, sırası gelince aday olursun" öğüdünü alan ama bunu dinlemeyen Güzel, kendi ipini çektiğinin belki farkında değildi. Çünkü 17 Kasım 1989'da yapılan olağanüstü büyük kongrede Akbulut karşısında yenilgiye uğrayacak ve siyasete ANAP'ta devam etme imkanını kendi eliyle yok edecekti. Özal'la yolu ayrılan ilk kişi, Hasan Celal Güzel olmuştu.

Olağanüstü kongrenin yapıldığı 17 Kasım 1989'dan, 15 Haziran 1991'deki büyük kongreye kadar geçen zaman içinde, ANAP'ta önemli olaylar ve gelişmeler yaşandı. Özal, ANAP'a daha liberal bir çehre ve yeni bir vizyon kazandırmak istiyordu. Bunun için, eşi Semra Özal'ın İstanbul il Başkanlığı'na seçilmesini sağladı. Partiye daha liberal bir çehre kazandırma çabalarına karşı çıkanları "Cahiliye devri artıkları" diye suçluyor, yeğeni Hüsnü Doğan'ı Milli Savunma Bakanlığı'ndan azlediyordu.

Büyük kongre sürecine girildiğinde, genel başkanlığa aday olacağı kesinleşen Mesut Yılmaz epey yol almıştı. Özal, gelenekçi ve durağan olduğunu bildiği Yılmaz'ın adaylığına istemeyerek de olsa ses çıkarmadı. Bu genç liberal, genel başkan olduğu taktirde belki değişirdi. Partiyi kendi gelenekçiliğine uydurmak yerine, partinin yenilikçi ve değişimci felsefesine kendini uydurabilirdi.

Büyük kongre 15 Haziran 1991'de toplandı. Elektrikli bir havada başlayan kongreyi salona kurdurduğu Tv sisteminden izleyen Özal, Namık Kemal Zeybek konuşması sırasında "Mesut Yılmaz ajandır" deyince, Yıldırım Akbulut'un kaybedeceğini anlamıştı. Yüreğinin burkulduğunu, içinden birşeylerin koptuğunu hissetti. Duygulan onu yanıltmıyordu. ANAP yörüngeden çıkmaya ve Özal'dan kopmaya başlayacaktı.

Büyük kongrede Yıldırım Akbulut'u yenilgiye uğratarak

 Geri

İleri